MAHMUDE OTU (Convolvulus scammonia) hakkında bilgi, ansiklopedik kaynak. Nedir, kimdir, nerededir, nasıl çalışır, nedenler, ne zaman sorularına cevap arayanlara, mahmude otu (convolvulus scammonia) hakkında bilgi.
Alm. Shammoniumwurzel, Fr. Scammonée (f), İng. Scammony plant. Familyası: Sarmaşıkgiller (Convolvulaceae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Anadolu. Temmuz-ağustos ayları arasında, sarımsı-beyaz renkli çiçekler açan, çok yıllık, otsu, sürünücü ve sütlü bir bitki. Gövdeleri ince, tüysüz ve sarılıcıdır. Yaprakları üç köşeli ve ok şeklindedir. Çiçekler, dalların ucunda 3-5 çiçekli durumlar yaparlar. Çiçek parçaları beşli olup, çan şeklindedir. Meyveleri saman renginde, tohumları köşeli ve siyahımtrak renklidir. Kullanıldığı yerler: Bitkinin kökü ve köklerinden elde edilen kurutulmuş usare kullanılır. Kökler bir çakı ile çizilir, akan süt kaplarda toplanır ve güneşte kurutulur. Kökün yaşına ve toprağın cinsine göre verim değişiktir. Genellikle bir kökten 2-4 gram mahmude elde edilir. Yaşlı köklerde verim fazladır. Saf mahmude, sarımsı esmer renktedir. Mahmude şeker, nişasta, müsilaj, tanen ve reçine ihtiva eder. Müshil etkisi sebebiyle günde 0.30-0.50 gram hap halinde alınabilmektedir. Eskiden Osmanlı Devleti zamanında önemli bir ihraç maddesi idi. Şimdi azalmış olup nadir olarak bulunmaktadır. MAHMUZÇİÇEĞİ (Centranthus ruber); Alm. Rote spornblume, Fr. Centhrante (m), İng. Red valerian. Familyası: Kediotugiller (Valerianaceae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara bölgesi. Mayıs-eylül ayları arasında çiçek açan, duvarlar ve kayalar üzerinde yetişen, tüysüz, mavimsi-yeşil renkli, kalın bir toprak altı gövdesi olan, çok yıllık bir bitki. Bitkinin gövdeleri dik ve silindir şeklindedir. Yaprakları aşağıdakiler ve yukarıdakileri saplı olmak üzere gövde üzerinde karşılıklı-çapraz dizilmişlerdir. Çiçekler hoş kokulu kırmızı, pembe bazan da beyaz olup, yalancı şemsiye tipinde çiçek durumları teşkil ederler. Çiçeğin taç yaprağı alt kısımda ince ve uzun bir mahmuz yapmakta, üst kısmı ise tüpsü bir uzantı meydana getirmektedir. Meyve, üzerinde tüylü bir sarguç taşıyan yalancı bir fındıksı meyve tipindedir. Tek tohumludur. Kullanıldığı yerler: Daha çok süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Yaprakları salata olarak yenilebilmektedir. Toprak üstü kısımları ve kökleri taze veya kurutulmuş halde yatıştırıcı ve uyuşturucu olarak kullanılır.