MANASLAR (Scarabaeidae) hakkında bilgi, ansiklopedik kaynak. Nedir, kimdir, nerededir, nasıl çalışır, nedenler, ne zaman sorularına cevap arayanlara, manaslar (scarabaeidae) hakkında bilgi.
Alm. Käfer (m.pl.), Fr. Scrabèidè (m.pl.), İng. Scarabaeidae. Familyası: Skarabgiller (Scarabaeidae). Yaşadığı yerler: Bitkiler üzerinde, gübre ve çürümüş odunlarda. Özellikleri: 25-36 mm boyunda, çeşitli renkte kınkanatlı böcekler. Bitkisel madde ve toynaklı hayvanların gübreleriyle beslenirler. Çeşitleri: Tür bakımından zengin bir familyadır. Böceklerin kınkanatlılar (Coleoptera) takımının Scarabaeidae familyası böcekleri. Türleri renk, büyüklük ve yaşayış bakımından çok farklılık gösterirler. Antenlerin sondan 3-7 segmenti yelpaze şeklindedir. Bu sebeple yelpaze veya yaprak antenliler de denir. Bilhassa erkeklerin antenleri çok gelişmiştir. Larvalar manas tipinde olup, genellikle toprakta birkaç yılda (3- 5 sene) gelişirler. Gelişimlerini gübrelerde, ağaç kökleri arasında veya çürümüş odunlarda tamamlarlar. Bazı türlerin larvaları bitkilerin ve orman ağaçlarının köklerini yiyerek büyük ziyanlar verirler. Bu familyanın türleri, beslenme yönünden iki gruba ayrılır. Leş böceklerinin larva ve erginleri gübre vs. içerisinde gelişir. Bitkilerle beslenen türlerin larvaları ise kökler, bitki özsuyu veya çürümüş odun ile beslenir. Bunların erginleri çiçek veya yaprakları kemirerek beslenir. Memleketimizde bu familyadan en zararlı tür Polyphylla fullo L. (manas, alaböcek), Melolontha albidae F., M. melolontha L. meyve ve orman ağaçlarında; bambular (Anisoplia segetum Hbd. Anisoplia austriaca Hbst., A. lata., A. syriaca) buğdaygillerde; bağ bambuları (Anomala spp.) asma ve meyve ağaçlarında; çiçek böcekleri (Cetonia spp) ve Epicometis hirta çeşitli bitkilerin çiçeklerinde zararlı olurlar. MANCINIK; Alm. Katapult (m), Fr. Catapulte (m), İng. Catapult, ballista. Topun keşfinden önce bilhassa kale muhasaralarında kullanılan bir çeşit harp aleti. Çalışma prensibi, gerilip bırakılarak, ucundaki taşı ileri fırlatan sopanın çalışma düzeninin aynısı olan mancınığa ’katapült’ de denir. Mancınığa konan taş, gülle ve büyük oklar, uzak mesafelerden top mermisi gibi düşmanın üzerine atılırdı. Mancınıkların tarihi çok eski olup, sağlam kaynaklara göre ilk olarak Nemrud zamanında kullanıldı. Hazret-i İbrahim’i yakmak için hazırlanan ateşe yaklaşılamadığı için Nemrud mancınık kullandırdı. İbrahim aleyhisselam mancınıkla ateşin ortasına atıldı. Fakat ateş yakmadı. Bundan sonraki yıllarda yaygın olarak istifade edilmeye başlandı. Fenikeliler tarafından çok kullanılan, o güne göre modern, bugüne göre ise çok iptidai olan mancınık, zamanla dünyaya yayıldı. Peygamber efendimiz zamanında Taif Kalesinin fethi sırasında, Selman-ı Farisi (radıyallahü anh) tarafından yapılan mancınık kullanılmıştır. Mancınığın yapılışı: Yaylanma gücüne dayanan bir mekanizmadır. Sağlam ve paralel iki kiriş arasına elastiki bir şekilde örülmüş ip demeti yerleştirilip, daha sonra tam merkezine bu ipin, gerilmesini sağlayan bir kol takılır. İpi germek için bu kol çevrilir. Kolun bir ucuna kaşığa benzer bir kepçe yerleştirilir. Bu kepçenin içerisine uzağa atılmak için çeşitli malzemeler konur. İpi geren ve yatay durumda bulunan kol bırakıldığı zaman gerili ve bükülü ip hızla açılmaya başlayınca kol itilir. Ucundaki malzemeler 600-1000 metreye kadar uzağa fırlatılır. Daha sonraları mancınığın yeni ve başka şekli olan buharlısı yapıldı. Bunlar kruvazör ile zırhlıların çoğunda kullanıldı. Bu tip mancınıklar 35 ton civarında ağırlığı olan uçakları 75 metreye kadar fırlatabiliyordu. Taş mancınığı: Romalılar, kale ve şehir kuşatmaları sırasında ağır ve büyük taşları atabilecek bir aparat geliştirdiler. ’taş mancınığı’ adı verilen bu silah, sağlam ve uzun bir ağaç koldan meydana gelmekteydi. Bir ucu bir çerçeveye takılı kolun öteki ucunda taş koymak için kepçeye benzeyen bir yuva vardı. Atma kolu bir boynuz yayla yukarı doğru fırlatılınca, büyük bir yastığa çarpıp ucundaki taşı fırlatıyordu. Mangonel: Bu silah, merkezinden bir mille hareket eden uzun bir koldan meydana gelmekteydi. Kolun bir ucunda taş atmaya yarayan bir sapan vardı. Öteki ucu ise, çekme halatlarına bağlanıyordu. Atış sırasında birkaç kişi, halatları, hızla çekip, kolu kaldırıyorlardı ve öteki uçtaki taşı atıyorlardı. Bu silaha ’mangonel’ adı verilmişti. Terazili mancınık: Mangonelde kola bağlı halatları çeken insan gücü yerine, büyük bir karşı ağırlıktan faydalanılmaya başlandı. Bu tür mancınıklara ’terazili mancınık’ adı verildi.