TAHVİL hakkında bilgi, ansiklopedik kaynak. Nedir, kimdir, nerededir, nasıl çalışır, nedenler, ne zaman sorularına cevap arayanlara, tahvil hakkında bilgi.
Alm. Obligation, Anleihe, Schuldverschreibung (f), Fr. Obligation (f), İng. Bond, debenture. Obligasyon. Seri halinde çıkartılan ve çoğunlukla faizli olan borç senedi. Tahviller genellikle hamiline yazılı düzenlenmekle birlikte nama da yazılı olabilirler. Satın alacak kişiye güven vermek ve tahvillerin dolaşımını kolaylaştırmak için çoğunlukla hamiline yazılı çıkartılır. Tahviller ya bir anonim şirket tarafından veya devlet, belediye ve diğer kamu iktisadi kuruluşlarınca çıkartılabilir. Devlet kuruluşlarının tahvil çıkarması özel yasaya bağlıdır. Anonim şirketlerse hissedarlardan temin edemedikleri sermaye ihtiyaçlarını tahvil çıkararak karşılarlar. Hamiline yazılı tahviller senedin teslimiyle nama yazılı tahvillerle alacağın temliki yoluyla mülkiyet değiştirir. TAİF SEFERİ (Bkz. Huneyn ve Taif Gazvesi) TAKAS; Alm. Kompensation, Ausgleichung (f), Fr. Compensation (f), İng. Exchange of goods; compensation. Alacak, verecek kalmama, ödeşme, sayışma, değişme, birbirine karşı aynı cinsten zamanı gelmiş alacağı bulunan kişilerden birinin tek taraflı beyanıyla karşılıklı borçların az olanı miktarında sona ermesi. Borçları sona erdirmede kullanılan en eski usullerden biridir. İlk defa İslam hukuku tarafından kesin hükümlere bağlanmıştır. Türk hukukunda takas, borçlar kanununda (mad. 118-124) düzenlenmiştir. Bu kanuna göre, takas için şu şartlar aranır: 1) Alacakların konusu aynı cinsten olması, 2) Takas beyanında bulunan kimsenin alacağının alınabilir, borcunun da ödenebilir olması, 3) Takastan feragat etmemiş olma, 4) Tarafların birbirinden alacağı bulunmak gerekir. Aşağıdakiler alacaklarının arzusu olmadıkça takas edilemez: 1) Emanet edilmiş veya haksız alınmış şey veya bedelleri, 2) Nafaka ve iş ücreti, 3) Devlet, vilayet ve köylerin kamu hukukundan doğan alacakları. Dış ticarette takas: Takas, dış ticarette de kullanılır. Dış ticarette, ihracat ve ithalat bedellerinin para, altın veya senet kullanılmaksızın karşılıklı borçların az olan borç miktarında sona ermesi şekliyle olur. Dış ticarette takas, özel ve genel olmak üzere ikiye ayrılır: 1) Özel takas: İhraç edilen malın bedeli, ithal edilen malın bedeliyle karşılanır. Burada ihracatçı ve ithalatçı aynı kimsedir. 2) Genel takas: Buna elearing (temizleme) de denir: Milletlerarası karşılıklı anlaşma yoluyla olur. İthalatçılar borçlarını ülkelerin yeterli kuruluşlarına, ülkelerinin parasıyla yatırırlar. İhracatçılar da alacaklarını ithalatçıların ödediği paradan tahsil ederler. Takas odası: Bankalarda takasla ilgili işlerin yapıldığı yerdir. Bu odalar demiryolları, borsalar, mal piyasaları ve milletlerarası ödemeler gibi değişik alanlarda faaliyet göstererek bağlantılı işlemlerin yürütülmesinde önemli rol oynarlar. Cari hesapta takas: Bir bankada hesabı bulunan müşterinin başka bir bankaya ait çeki vermesi üzerine bu çekin bankalar arasında değiştirilmesidir. İslam hukukunda takas: İslam hukukunda da, borcu sona erdiren sebeplerden biridir. İslam hukukunda iki çeşit takas vardır: 1. Cebri (zaruri) takas: Bir kimsenin bin lira alacağı olup da, borçlu kendisine bin liraya bir mal satsa veya borçlunun bin lira kıymetindeki malını telef etse, cebri takas meydana gelir. Bugünkü hukukta da olduğu gibi tarafların bu hususta anlaşması şart değildir. Cebri takas için dört şart vardır: a) İkisi de deyn olmaktır. Biri deyn, diğeri emanet olursa cebri takas olmaz. Mesela, Z’nin A’ya on altın borcu olup da, Z ona emanet vermesi halinde takas olamaz. b) İki deyn de muaccel (peşin) olmalı. c) İki deyn aynı cins olmalıdır. Biri altın, öbürü gümüş olursa olmaz. d) İki deyn de, kuvvetçe birbirine eşit olmalıdır. Mesela, nafaka ile karz borcu takas edilemez. 2. Rızai takas: Yukarıdaki durumlarda tarafların anlaşarak takas yapmaları mümkündür. TAKIMYILDIZ; Alm. Sternhaufen, Fr. Constellation, İng. Constellation. Gökte, birbirine göre durumları her vakit aynı kalan, değişmeyen yıldızlar topluluğu. İnsanoğlu çok eski çağlardan beri gökyüzünü gözlemiş ve yıldız kürelerini belirli cisimlere ve yaratıklara benzeterek adlandırmıştır. Günümüzde gökyüzünde 88 takımyıldızı bilinmektedir. Takımyıldızları Latince birer kelimeyle adlandırılır. Milletler bu isimleri kendi lisanlarına çevirerek kullanmaktadır. Takımyıldızları burçlar olarak da bilinmektedir. Bütün gökyüzü 88 burca bölünmüştür. Gökyüzünün kuzey ve güney yarımkürelerini kapsayan 88 alandan her biri, bir takım yıldızını meydana getirir. Her yıldız, galaksi veya gök cismi, takımyıldızlarından birinin alanı içinde bulunur. Kırk sekiz takımyıldızının adları ve konumları 17. yüzyılın başına kadar biliniyordu ve günümüzde de geçerliliğini korumaktadır. Geri kalan 40 takımyıldızının büyük bölümü 17 ve 18. yüzyıl astronomlarınca tarif edilmiştir. Uluslararası Astronomi Birliği (IAU)’nin 1945’teki çalışması sonucunda, bugünkü 88 takımyıldızının adı ve konumu üzerinde anlaşmaya varıldı. Halk arasında, zodyak (burçlar kuşağı) üzerinde yer alan 12 takımyıldıza ortak olarak ’burçlar’ adı verilmiştir. Zodyak, gökyüzünde güneş ve başlıca gezegenlerin yolu üzerinde bulunduğu tasarlanan hayali bir kuşaktır. Burçlar kuşağı olarak da bilinmektedir. Burçlar kuşağındaki takımyıldızlarının sınırları sabit olduğu dönemlerde, Güneşin bu takımyıldızlarının içinden geçiş tarihleri şöyledir: Güneşin burca giriş Burcun Adı ve çıkış tarihi: Koç (Aries) 21 Mart-19 Nisan Boğa (Taurus) 20 Nisan-20 Mayıs İkizler (Gemini) 21 Mayıs-21 Haziran Yengeç (Cancer) 22 Haziran-22 Temmuz Aslan (Leo) 23 Temmuz-22 Ağustos Başak (Virgo) 23 Ağustos-22 Eylül Terazi (Libra) 23 Eylül-23 Ekim Akrep (Scorpius) 24 Ekim-21 Kasım Yay (Sagittarius) 22 Kasım-21 Aralık Oğlak (Capricornus) 22 Aralık-19 Ocak Kova (Aguarius) 20 Ocak-18 Şubat Balık (Pisces) 19 Şubat-20 Mart Güneşin burçlara karşı olan durumunun değişmesi yüzünden, bugün burçlardan hiçbiri kendi adıyla anılan bölgede bulunmamaktadır. Ilım noktalarının yalpalamasından dolayı takım yıldızları doğuya doğru kaymış bulunmaktadır. Bu yüzden 20. yüzyılda Güneş, 1 Ocakta Oğlakta olmayıp Yay burcundadır. Takımyıldızlarının Latince ve Türkçe adları: Bilimsel adı Bilimsel adı (ve genitif Türkçe (ve genitif Türkçe ekleri) adı ekleri) adı Andromeda (-ae) Andromeda İndus (-i) Hintli Antia (-ae) Pompa Lacerta (-ae) Kertenkele Apus (-odis) Cennetkuşu Leo (-nis) Aslan Aquarius (-ii) Kova Leo (-nis) minor (is) Aquila (-ae) Kartal Küçük Aslan Ara (-ae) Sunak Lepus (-oris) Tavşan Aries (-tis) Koç Libra (-ae) Terazi Auriga (-ae) Arabacı Lupus (-i) Kurt Bootes (is) Çoban Lynx (-cis) Vaşak Caelum (-i) Çelikkalem Lyra (-ae) Çalgı Camelopardalis (-).... Zürafa Mensa (-ae) Masa Cancer (-cri) Yengeç Microscopium (-ii) Mikroskop Canes (-um) Monoceros (-otis) Boynuzlu At Venatici (orum) Av Köpekleri Musca (-ae) Sinek Canis (-) Norma (-ae) Cetvel Major (-is) Büyük Köpek Octans (-tis) Sekizlik Canis (-) Ophiuchus (-i) Yılancı Minor (-is) Küçük Köpek Orion (-is) Orion Capriconus (-i) Oğlak Pavo (-nis) Tavus Carina (-ae) Korina Pegasus (-i) Kanatlı At Cassiopeia (-ae) Koltuk Perseus (-i) Kahraman Centaurus (-i) Erboğa Phoenix (-cis) Ankakuşu Cepheus (-i) Sefe Pictor (-is) Ressam Cetus (-i) Balina Pisces (-ium) Balıklar Chamaeleon (-ontis) Bukalemun Piscis (-) Austrinus (-i) Güney Balığı Circinus (-i) Pergel Puppis (-) Pupa Columba (ae) Güvercin Pyxis (idis) Kumpas Coma (-ae) Reticulum (-i) Ağcık Berenices Corona (-ae) Berenikenin saçı Sagitta (-ae) Okçuk Sagittarlus (-ii) Yay Australis Corona (-ae) Güney tacı Scorpius (-ii) Akrep Sculptor (-is) Yontar Borealis Kuzey tacı Scutum (-i) Kalkan Corvus (-is) Karga Serpens (-tis) Yılan Crater (-is) Kupa Sextans (-tis) Altılık Crux (-cis) Güneyhaçı Cygnus (-i) Kuğu Taurus (-i) Boğa Delphinus (-i) Yunus Telescopium (-ii) Dürbün Dorado (-us) Kılıçbalığı Triangulum (-i) Üçgen Draco (-nis) Ejderha Australe (-is) Güney Üçgeni Equuleus (-i) Tay Tuscana (-ae) Tukan Eridanus (-i) Irmak Ursa (ae) major (-is) Fornax (-acis) Ocak Büyük Ayı Gemini (orum) İkizler Ursa (-ae) minor (-is) Grus (-is) Turna Küçük Ayı Hercules (-is) Herkül Vela (-orum) Yelken Horologium (-ii) Saat Virgo(-inis) Başakçı Hydra (-ae) Suyılanı Volans (-tis) Uçan Balık Hydrus (-i) Küçük Suyılanı Vulpecula (-ae) KüçükTilki