TALMUD hakkında bilgi, ansiklopedik kaynak. Nedir, kimdir, nerededir, nasıl çalışır, nedenler, ne zaman sorularına cevap arayanlara, talmud hakkında bilgi.
Yahudilikte, Tevrat’tan sonra mukaddes olarak kabul edilen kitap. Talmud ’nizam, öğrenim’ gibi manalara gelmektedir. Yahudiliğin kaynağı yazılı emirler ve sözlü emirler olmak üzere iki kısma ayrılmıştır. Yazılı emirler Tevrat (Tora)da yer almakta, sözlü emirlerse Talmud’da toplanmıştır. Talmud’un Yahudiler yanında Tevrat kadar önemi vardır. Onun da vahiy ve ilham mahsulü olduğu kabul edilir. Talmud iki kısımdan meydana gelmiştir. Bunlar Mişna ve Gamara’dır. Mişna: İbranice ’tekrar’ demektir. Sözlü emirlerin kanun haline getirilmiş ilk halidir. Yahudi inanışına göre Allahü teala, Musa aleyhisselama Tur Dağında Tevrat kitabını (yazılı emirleri) verdiği gibi, bazı ilimleri, yani sözlü emirleri de söyledi. Musa aleyhisselam bu ilimleri Harun, Yuşa’ ve Eliazara (aleyhimüsselam) bildirdi. Bunlar da kendilerinden sonra gelen peygamberlere bildirdiler. Bu bilgiler, nesilden nesile, yani hahamlardan hahamlara rivayet edildi. M.Ö. 538 ve M.S. 70 senelerinde çeşitli Mişnalar yazıldı. Bunlara Yahudilerin adetleri, kanun müesseseleri, hahamların bir konudaki tartışmaları ve şahsi görüşleri de karıştırıldı. Böylece Mişnalar, hahamların indi görüş ve münakaşalarını ifade eden kitaplar haline geldi. Yahudi hahamlarından Akiba bunları topladı ve kısımlara ayırdı. Talebesi Haham Meir bunlara ilaveler yaparak basitleştirdi. Daha sonraki hahamlar bu rivayetlerin te’lifi ve toplanması için çeşitli usuller koydular. Böylece pekçok rivayetler ve kitaplar ortaya çıktı. Nihayet bunlar Mukaddes Yehuda olarak bilinen Judah Hanesiye’ye ulaştı. Yehuda bu karışıklıklara son vermek için miladın ikinci asrında bu kitapların en sağlam kabul edilenini yazdı. Yehuda, mevcut nüshalardan, bilhassa Meir’in yazdığı nüshadan istifade ederek kırk yılda bir kitap vücuda getirdi. Bu kitap diğerlerini içine toplayan en son ve meşhur Mişna oldu. Yehuda’dan sonra gelen hahamlar Mişna’ya ilave ve şerhler yaptılar. Mişna’nın dili, Yunanca ve Latincenin tesiri görülen Yeni İbranice (Neo Hebrew)dir. Yehuda’nın yazdığı Mişna’ya almadığı ve diğer hahamların yazdığı Mişnalardaki bilgiler sonradan toplandı. Bunlara ilaveler (Tosofta) denildi. Mişnalar, Tevratlardan daha basit olup kelime ve cümle şekilleri onlardan çok farklıdır. Emirler umumi kaideler şeklinde bildirilmiştir. Mişna altı kısımdan meydana gelmiştir. Bunlar altmış üç risaleye, risaleler de cümlelere bölünmüştür. 44 Gamara: Talmud’un ikinci kısmıdır. Yahudilerin Filistin ve Babil’de iki mühim dini mektepleri vardı. Bu mekteplerde Amoraim (İzahcılar) denilen hahamlar Mişna’nın manasını açıklamaya, tezatları (çelişkileri) düzeltmeye, örf ve adetlere dayanarak verilen hükümlere kaynak aramaya, olmuş veya olmamış, yani teorik meseleler üzerinde hükümler vermeye çalıştılar. Babil’deki hahamların yaptıkları şerhlere Babil Gamarası denildi. Bu Gamara Mişna ile beraber yazıldı. Meydana gelen Talmud’a Babil Talmudu adı verildi. Kudüs’teki hahamların yaptıkları şerhlere de Kudüs Gamarası denildi. Bu Gamara da Mişna ile beraber yazıldı. Meydana gelen bu kitaba Kudüs Talmudu denildi. Daha sonra Kudüs ve Babil şerhleri ayırt edilmeksizin Mişna ve bir Gamara’yaTalmud tabir edildi. Babil Talmudu, Kudüs Talmudunun üç misli daha uzundur. Yahudiler Babil Talmud’unu Kudüs Talmud’undan daha üstün tutarlar. Hahamlar Talmud’da, bir kimse kötü bir şeye niyet etse, onu yapmasa bile günahkar olacağını bildirmişlerdir. Onlara göre, hahamların nehy ettiği bir şeyi yapmaya niyet eden kişi necs, pis olur. Yahudiler Talmud’a inanmayanı Yahudi saymazlar. Bunun için Yahudiler sadece Tevrat’ı kabul eden ve ona bağlanan Karaim Yahudilerini, Yahudi kabul etmezler. Yahudi din adamları Kudüs ve Babil Talmudları arasında büyük farklar ve tezatlar olduğunu söylemekten sakınırlar. Babil Talmudu ilk defa miladi 1520-1522’de, Kudüs Talmudu ise 1523 senesinde Venedik’te basıldı. Babil Talmudu Almanca ve İngilizceye, Kudüs Talmudu da Fransızcaya tercüme edilmiştir. Babil Talmudunun yüzde otuzunu, Kudüs Talmudunun yüzde on beşini hikayeler ve kıssalar teşkil eder. Bu hikayelere Hagada adı verilir. Yahudi edebiyatının esasını bu hikayeler meydana getirir. Okullarında bunları okuturlar. Yahudi okullarında, hatta üniversitelerinde Tevrat ve Talmud’un öğrenilmesi, öğretilmesi mecburidir. Hıristiyanlar, Talmud’a düşman olup, ona şiddetle hücum ederler. Karaim Yahudileri de Talmud’u reddetmiş ve bunu bid’at kabul etmişlerdir. Talmud’a göre kadın dini mekteplere alınamaz. Çünkü hafif akıllıdır ve ona din eğitimi şart değildir. Talmud müneccimliğin insan hayatına hükmeden bir ilim olduğunu bildirmektedir. Talmud’a göre güneş tutulması milletler için kötü bir alamettir, ay tutulması ise Yahudiler için kötü bir alamettir. Talmud sihir ve kehanetlerle doludur. Talmud’da; ’Yahudi olmayan kimselerin kanını akıtmak Allaha kurban takdim etmektir. Yahudilik maksat ve gayesi için işlenen bütün günahlar gizli olmak şartıyla mübahtır. Yalnız Yahudi olanlara insan gözüyle bakılır. Yahudi olmayanlar birer hayvandır. Allah bütün dünyanın servetini sadece Yahudilere tahsis etmiştir. Hırsızlık etmeyiniz emri sadece Yahudiler içindir. Diğer milletlerin canları malları helaldir. Zina etmeyeceksin emri Yahudiler içindir. Yahudi olmayanın, malını çalan ve işini elinden alan bir Yahudi iyi bir iş yapmıştır.’ gibi cümleler vardır. Talmud’da Yahudilerin bekledikleri Mesih için; ’Mesih, Yahudi olmayanları, harp arabalarının, tekerlekleri altında ezecektir. Büyük harp olacak ve insanların üçte ikisi ölecektir. Yahudiler galip olacak, mağlup olanların silahlarını yedi sene yakacak olarak kullanacaklardır. Diğer milletler Yahudilere itaat edeceklerdir. Bütün milletlerin hazineleri Yahudilerin ellerine geçecek, Yahudiler çok zenginleşecekler. Hıristiyanlar yok edilince diğer milletlerin gözleri açılacak, onlar da Yahudi olacaklar. Böylece Yahudiler dünyaya hakim olacak, dünyanın hiçbir yerinde Yahudi olmayan kimse kalmayacaktır.’ demektedir.